Boektitel als bevestigend thema in AI

Het thema van je waarderende interventie is als de titel van een boek

Het bevestigend thema: startpunt van appreciative inquiry-proces

Als teamtrainer ben ik vaak op zoek naar ‘het thema’ van de klant. Wat is het doel? Waar moet het over gaan? Je komt dan vaak uit op een probleem waar de klant last van heeft: we willen minder stress, korter vergaderen en geen ontevreden klanten. Het is echter lastig bouwen aan iets wat je juist weg wilt hebben. Daarom vind ik de methode van Appreciative Inquiry (AI) – waarderend onderzoeken – erg prettig om mee te werken. Door te werken vanuit wat al goed gaat en je te richten op waar je meer van wilt, bereik je als team vaak waardevolle ontwikkeling. Alleen blijft dan de vraag: aan welk thema wil je precies werken? Stel de volgende vraag eens aan een klant.

Stel je voor dat je een boekwinkel binnen stapt. Ze hebben boeken die gaan over allerlei vraagstukken. Jij bent op zoek naar een boek, maar weet nog niet precies welke… De titel van het boek moet aansluiten bij jouw wensen én het moet uitnodigen tot lezen. Denk je bij de titel ‘ja, dat wil ik lezen!’? Kies een positief geformuleerde titel, dat nodigt meer uit tot lezen. Ook goed om te onthouden: je hoeft het boek nog niet gelezen te hebben. Het hele AI-proces is als het lezen van dat boek: je ontdekt steeds meer over het thema. Welke titel heeft jouw boek? Met welk thema wil jij aan de slag?

De eerste stap van het AI-proces draait om het verkennen en bepalen van het bevestigend thema. Het bevestigend thema is datgene waar je meer van wilt, waar je meer over wilt weten en wat je wilt versterken. Ik merk in de praktijk echter dat teams hier moeite mee hebben. Het voelt alsof er in deze verkennende fase direct een actieplan moet zijn voor het probleem. Dat hoeft gelukkig niet: het hele AI-proces draait juist om het leren over het thema. Je verzamelt succesverhalen – wanneer is het thema al (een beetje) aanwezig? Vervolgens beeld je je samen met de hele groep in hoe het team functioneert als het thema altijd aanwezig is. Daarna bepaal je kleine acties die het thema al een beetje kunnen realiseren.

Deze metafoor van een zoektocht naar de juiste boektitel kun je voor allerlei vraagstukken gebruiken: coaching, teamtraining, of organisatievraagstukken. De kracht van AI en van deze metafoor is in mijn ervaring dat je op zoek gaat naar wat inspireert, naar wat energie geeft. Dat zit doorgaans in het positieve – wat wil je wél? Echte ervaring inspireert vaak ook meer dan een meer analytische, cijfermatige boektitel. Koop jij eerder ‘3,8% meer ontspanning’ of ‘vind ontspanning in je leven en werk’?

Wat is jouw inspirerende boektitel op dit moment? Waar wil jij meer van?